Drie jaar later....

Dit is een foto van drie jaar geleden. In November 2015 stond ik, samen met tientallen andere vrijwilligers, op de noordkust van Lesbos te wachten op rubberen opblaasbootjes en scheepswrakken die volgepakt met vluchtelingen aankwamen. 

Tientallen wanhopige mensen zagen we de overtocht voltooien. We mochten hen met open armen ontvangen en voorzien van de eerste praktische hulp. 

In de periode die voorafging aan mijn werk op Lesbos hoefde ik maar 'bootvluchteling' te zeggen en iedereen had een beeld van wat ik ging doen. Dagelijks vertelde ieder journaal over de mensen die de overtocht waagden en soms de overkant niet haalden. Iedereen kent het beeld nog van de 3-jarige Syrische Aylan, die in zijn rode t-shirtje dood op het strand lag, omdat zijn bootje was vergaan. 

Maar nu... ? Die bootjes komen toch niet meer?! We hebben nu toch een deal met Turkije, daar worden ze toch goed opgevangen? Helaas, de situatie is nog lang niet opgelost en daarom ga ik van 22 December t/m 6 Januari terug naar Lesbos. 

In de komende weken hoop ik u steeds wat meer te vertellen. Over hoe de situatie in de afgelopen drie jaar is veranderd. Over de Turkije-deal en wat dit betekent voor de mensen die nu op Lesbos zijn. Over het werk dat ik ga doen en wat we hier mee proberen te bereiken. En over hoe jij kan helpen (zonder zelf naar Lesbos te gaan, al mag dat natuurlijk ook!). Blijf jij mij volgen?

Boven deze blog kan je ook alvast wat lezen over datgene wat ik ga doen en wat jij kan doen. Ik hoop daar later meer over te schrijven, maar voel je vrij dit alvast te lezen. 

Als iemand anders de woorden voor je vind

Ik schreef het al in een eerdere blog. Ik kan de woorden niet vinden voor alles wat ik voel en vind. Ontzettend vervelend wanneer je beschikt over duizenden woorden, maar de juiste niet kan vinden. Afgelopen week belde het nazorgteam mij(standaardprocedure) en legde mij uit dat dit heel normaal is. Alleen mensen die hetzelfde mee hadden gemaakt zouden mij begrijpen zo werd mij uitgelegd. Gelukkig, het ligt dus niet aan mij.
Hoe ontzettend waar dat is bleek de volgende dag. Antje van de Meer schreef onderstaande post. En hoewel zij niet ik is en zij andere boten heeft zien aankomen vloog haar post me naar de strot. Omdat ze beschrijft wat ik voel en denk. Dank Antje, je bent een Held! 

(de stukjes die mij vooral raakten heb ik even schuin gedrukt)

Afgelopen vrijdag ben ik terug gekomen van een maand Lesbos. Echter heb ik elke avond sinds thuiskomst nog gedroomd over het leven daar en zullen deze gebeurtenissen mij nooit meer loslaten. Het onthaal van de mensen hier geneest veel, maar het maakt me verdrietig wetend dat de situatie daar nog hetzelfde is. Kan iemand mij vertellen waarom deze wereld zo oneerlijk is?

Het verhaal op papier zetten probeer ik al dagen, maar het is lastig. Het is te onwerkelijk, het probleem is te groot en niet met woorden te beschrijven. Het was in ieder geval onze taak om de mensen veilig uit de boot te laten komen, ze een warm ontvangst te geven en te voorzien van droge kleren. En wanneer mogelijk hen te vervoeren naar het punt waar zij werden opgehaald met de bus, die hen naar het kamp bracht. Het medische team richtte zich op de zieke en kwetsbare mensen, zij hebben het verschil tussen leven en dood kunnen maken. Hoewel de eerste levensbehoeften van belang zijn, is het me duidelijk geworden dat een glimlach in deze situaties meer waard kan zijn.

Politiek. Geld. Ik weet niet waar deze crisis om draait, maar in ieder geval niet om mensen. Dit wordt duidelijk wanneer er bij verkiezingsdagen overdag geen boten aankomen, maar wel in het donker. Dit wordt duidelijk wanneer boten wegblijven, stranden worden opgeruimd en kampen leeg worden gehaald als er hoog bezoek is op het eiland. Dit wordt duidelijk wanneer de Turkse kustwacht meerdere malen rond een overvol rubberboot vaart en mensen doelbewust...

In moeilijke tijden ontstaan ook mooie dingen. De onderlinge relaties zijn zo ontzettend hecht bij de gezinnen en families die aan wal komen, het is voelbaar op welke manier dan ook. Dankbaarheid voor de kleine dingen. Daarnaast moet ik ook lachen als ik terug denk aan de sommige momenten. Bijvoorbeeld dat een medevrijwilliger, met veel moeite, een kind volledig in het roze heeft gekleed om er vervolgens via de lachende familie achter te komen dat het een jongen is. Ik moet ook lachen als ik terug denk aan het moment dat een jonge man, die nog in de boot staat terwijl wij deze met man en macht proberen stil te houden, vraagt om de tijd. Kwart voor vier!

Hoewel wij de mensen een warm onthaal mochten geven, heb ik mezelf wel afgevraagd of we ze soms geen valse hoop hebben geven. Het grootste kamp op het eiland is niet eens voorzien van de basis, namelijk licht, voldoende onderdak en aandacht voor de mensen. De blijdschap bij aankomst heeft dan inmiddels plaatsgemaakt voor wanhoop en uitzichtloosheid. Ik was opgelucht wanneer ik het kamp weer mocht verlaten. Lieve mensen, laten wij alsjeblieft met zijn allen een ander voorbeeld geven. VLUCHTELINGEN ZIJN NET ALS WIJ MENSEN.

Deze periode is de mooiste tijd van mijn leven geweest. Er zijn hechte banden ontstaan met de medevrijwilliger, wat echt onbetaalbaar is. Ik ben bevoorrecht dat ik met zulke inspirerende mensen heb mogen samenwerken en iets heb mogen bijdragen. En tot slot, Lesbos, we will meet soon again.

De thuiskomblog

Hey! Ik zag dat je weer thuis bent? Hoe is het met je?

Nog voor ik de grens met Nederland gepasseerd was vlogen de smsjes, appjes en Pb-tjes binnen. Lieve berichtjes van lieve mensen die wilden weten hoe het met me was en wat ik had meegemaakt.

En ik zocht de afgelopen dagen, naar de verhalen, het gevoel en de beleving. Maar vooral naar de woorden om datgene te uiten wat er in mijn hoofd zat. Ik las de verhalen van andere Lebos-veteranen en bekeek hun filmpjes. Ik herkende wat zij schreven en gebruikte het als bron om mijn verhaal te vormen. Maar tjonge... wat is het moeilijk.

Wat is het moeilijk om te te verwoorden wat er op Lesbos gebeurd. Over hoe groot het contrast kan zijn tussen genieten en treuren. Over hoe je je boos kan maken en het andere moment weer hard kan lachen. Over hoe mooi de mensen zijn, die met alle veerkracht in hun lijf en geest de oversteek maken. Die de uitzichtloosheid en het verdriet proberen achter te laten en de oversteek wagen.

Want dat is het.... Mijn verhaal, het verhaal van Lesbos. Het is geen mooi gepolijst verhaal, maar een verhaal uit lagen.  Ik heb veel gezien, een hoop meegemaakt. Honderden mensen hebben we binnengehaald. Er werd gehuild en gerild, maar vooral heel veel gelachen. Wat waren de mensen blij en opgelucht dat ze veilig de overkant hadden gehaald. Zielsgelukkig vielen ze elkaar in de armen, kwamen de telefoons uit de plastic zakjes en werden familieleden gebeld. Natte schoenen werden getrotseerd en vol goede moed hervatte mensen hun weg. Ik kan je vertellen over alle mooie, stoere grote en kleine mensen die ik tegen kwam. Over de jonge jongens en de oude vrouwen die voor elkaar zorgden en elkaar door de zware reis heen trokken. Want dat is het, een zware reis waar ik slechts een paar minuten van zag.

Het is gissen naar wat er voor dat moment is geweest en naar wat er nog komen gaat. Ik weet het niet, maar de getuigenissen die ik heb gehoord geven me weinig hoop. Ik mocht even een klein lichtje zijn, een moment van rust bieden tussen alle chaos. Maar mijn hart huilt, als ik bedenk hoe de wereld in vuur staat en we slechts dit soort kleine momentjes kunnen creëren. Mijn hart blijft na deze reis onrustig. Er is nog zoveel te doen.

Mocht ik dus eindelijk mijn verhaal aan je doen, verwacht dan niet teveel. Het is een verhaal met een lach en een traan. Maar vooral een met ruwe randjes...

Zie je die boot

 

 

Zie je deze boot? Ik denk het wel. Je moet redelijk scheel zijn om hem te missen.

 

Wat hadden wij hem gister ook graag gezien. De hele middag was er geen boot geweest, door de G20 in Turkije was er veel extra controle waardoor afvaren vanaf Turkse zijde onmogelijk was. Wij ruimden stukken strand op en besloten nog even een kopje chocomelk te gaan halen in Skala (5 km verder). Die hadden we wel verdiend. Heerlijk! Op ons gemak reden we terug. Vlakbij Skala landde een boot (niet ons gebied). Omdat onze bus te vol zat en er genoeg hulpverlening was besloten we door te rijden. Voel je de ontspanning van  dat moment? Ja...wel...toen ontdekten we hoe alles om kan slaan.

 

We dropten onze medevrijwilligers bij hun eigen auto en zouden net wegrijden toen Hannah een stipje zag. We focusten, maar konden er even niks van maken. Langzaam verscheen een vissersbootje met een klein lampje achterop (het stipje). Neuh...zei de visserman. Niks aan de hand. " I'm just fishing".

 

De man keerde om en voer weer af. Wij liepen naar de auto. De vissersboot maakte vaart en opeens ging er een groot licht aan. Geschreeuw, gegil, door merg en been. De rillingen liepen over mijn lijf en de adrenaline gierde er doorheen. Ik rende terug. Een grote boot vlak voor mijn neus. "How many people" vroegen we. " 30....no 60 maybe 70". Mijn hemel! ´Daar staan we dan met z'n vieren´, dacht ik. Maar op dat moment schoten andere teams te hulp. Thank God! De boot helde over. Ik zag het niet. Ik zag alleen een stroom aan kinderen uit het ruim komen. Ik nam het eerste kind in mijn armen en liep terug naar de kant. Ik voelde de gladde stenen, probeerde mijn voeten goed neer te zetten maar viel. Het kindje hield ik met twee handen omhoog. Het schrok, maar was gelukkig nog kurkdroog. Ik niet meer, maar dat was niet relevant....

 

De stroom ging door. Ik werd een soort crèche.  Alle hulpverleners gaven mij kinderen die ik dicht bij me hield en liedjes toezong tot de ouders verschenen. Vlak voor mijn neus gingen oudere kinderen onderuit. Zeiknat...en dat in die kou. Lieve mensen met warme harten ontvingen hen met open armen. Ze wikkelden ze in dekens en loodsden  ze zo nel mogelijk in een auto.

 

Langzaam hield de stroom op. Het ruim was leeg. We werkten door: droge sokken, een grote bus. Baby's (soms echt nog maar enkele dagen oud) kregen een medische check. En langzaam begon ik te voelen. De kou, het zwembad in mijn laarzen, de bult op mijn knie.

Maar vooral de pijn van binnen! Wat gaat er mis in deze wereld dat mensen dit moeten meemaken. Dat jonge kinderen dit soort traumatische ervaringen moeten opdoen om naar een veilige plek te gaan?

 

Ik gaf ze maar een lolly en een glimlach. Meer had ik even niet te bieden..

Uitgestelde blog

Lieve lezers,

 

Ik beloofde jullie twee dagen terug al een blog. Gister kwam die niet. En ook vandaag liet ik het moment om te schrijven bijna schieten. Deels omdat het heel druk is, maar deels ook omdat ik het even niet weet. Ik weet niet wat ik voel en denk, of soms botst wat ik voel en denk gewoon even enorm. En dus is het helemaal lastig de woorden te vinden om jull1e een goed beeld te geven. 

 

Lesbos is een heerlijk eiland. Ik wilde altijd al eens naar Griekenland maar had nooit gedacht er op deze manier te komen. Het eiland voelt idyllisch. De lokale bevolking is grappig en niet te verstaan maar ook erg lief! De zon schijnt, de lucht is strak blauw en de zee ziet et vriendelijk uit.

 

Maar dan... dan kijk je door je verrekijker en zie je een bootje komen. Je tuurt en tuurt, roept je medevolumteers erbij en concludeert dat er een boot onderweg is. Het zwaaien met lifejackets kan beginnen. Een minuut of tien, dan komen ze dichtbij en zien je ook wel zonder. Een lijn wordt gevormd. Lifeguards uit Spanje voorop. Zij trekken de boot aan de kant als het nodig is. Een paar vrijwilligers een stukje in zee en een rij voor de kinderen vlak aan de kant. Een luid applaus klinkt voor de aangekomen vluchtelingen. Maar dan snel de instructies: schwei schwei (rustig rustig). STAY IN THE BOAT (grote handgebaren) en dan CHILDREN first. Uit het midden van de boot worden kleine propjes aangegeven in vrolijke kleurtjes. Kinderen. Je neemt ze in ontvangst en houdt ze hoog. Mama moet kind kunnen zien en kind mama. Wat een mooi moment als je zo'n kindje weer  in moeders armen kan leggen. Een snikkend 'sank you' volgt. Wow..

Wat een mooi moment als die boot leeg is! Iedereen is veilig. De rest is bijzaak....

 

 

 

 

Een goeie reis, veel succes daar en zorg goed voor jezelf!!!

Tjonge,wat kreeg ik de afgelopen dagen veel appjes, pb'tjes en telefoontjes. Warme woorden van mensen dichtbij en ver weg. Soms overdonderde het me, soms bracht het tranen in mijn ogen en vaak blokte ik het. Omdat het teveel was en ik even niet meer wist wat ik er mee moest.

Gisteravond had ik een afscheidsavondje gezellig thuis. Eerst erwtensoep, toen een  Pietje Puck-verhaal voor de kids en daarna met brie, een glaasje wijn en zus en zwager op de bank. 

Maar vanmorgen kwamen de tranen. Ik knuffelde zielig en liet het even binnenkomen. Heftig! Want wat staat me te wachten en wat ga ik de mensen waar ik van hou dan missen. 

Maar terug naar die berichtjes en wat de mensen tegen me zeiden. Ze wensten me een voorspoedige reis. Wel, dat kwam allemaal goed. Droomde ik de afgelopen nacht nog dat ik maar niet aankwam omdat ik vast zat op een cruiseschip (nee.... die kan ik ook niet verklaren), vandaag liep alles gesmeerd. Twee vrienden brachten me met al mijn bagage naar station Arnhem, tot op het bankje van het perron.

Daar maakte ik kennis met werktuigbouwkundige Anton. Hij komt regelmatig in Duitsland. En terwijl ik mooie verhalen van hem hoorde, hielp hij me overstappen en wees me de weg. Tot ik met al die zware bagage voor mijn incheckbalie stond. Dag angst!!! Dag nachtmerrie!!! Dit wordt een heerlijk reisje. 

De drugstest op mijn ipad en de invalide man naast me op de vlucht waardoor ik niet naar de wc kon, vergeten we even. Dat vliegen was een plezierreisje. 

Maar toen...op Lesbos: geen Ruben. En ook geen contact met hem. Na contact met de stichting besluit ik me over te geven aan een Griekse taxichauffeur. De man spreekt geen Engels, rookt een sigaret, herkent mijn opgegeven adres niet, pikt zijn vrouw nog even op,vecht op luidde toon alle ruzies met haar uit en belt intussen met....naja dat verstond ik niet. Intussen racet hij met 100 Km per uur bochten door waar je dertig mag en van je handen op tien voor heeft hij denk ik nog nooit gehoord! 

Maar ik ben er! In mijn kamertje. In Molyvos hielpen ze even mee en we vonden het juiste straatje. Ik werd liefdevol ontvangen. Kreeg opeens melding van gemiste oproepen van Ruben en appte met thuis. Daarna snel naar de saladebar om de hoek. Want ja, ik luisterde wel hoor toen jullie zeiden dat ik goed voor mezelf moest zorgen. 

Morgen half negen briefing. En daarna begint het echte werk!!! 

Dank, dank heel veel dank!!

Normaal gesproken houd ik ervan om een goed verhaal te schrijven, maar in dit geval zeggen de beelden meer dan de woorden. Afgelopen week begonnen inpakturk (zwagerlief. En nee dit is geen beledigend woord, maar een compliment aan alle Turken) en ik met het inpakken van mijn tassen. 

Ik zweer bij vacuümtassen, hij absoluut niet. Maar we gingen samen de strijd aan met alle klaargelegde bagage. 

Zwagerlief had er geen geloof voor. Ik eigenlijk ook niet, maar ik had dan weer heel veel hoop. Dus daar gingen we. 

Dit lag er klaar: 

11 fleecedekens, 

een grote stapel truien, vesten en jassen

Een doos vol sokken en kinderschoenen

Krummel (donatie van neefje en nichtjelief)

Mijn eigen kleding, eten. medicatie en toilettas

Ongeveer 40 joggingsbroeken

200 safetyblankets

100 regenponcho's

5 warme babypakjes

4 dozen handschoenen

Een doos naalden en infussets

200 vingerspeelpoppetjes!!!

Goed... En de missie was dit alles in deze koffers en backpack te stouwen!

Het kostte bloed zweet en tranen (daar heb ik gelukkig geen foto van). Maar  we kwamen echt heel ver! Enkele jassen en Krummel het niet gehaald, maar verder zit alles er in. Wat ben ik daar trots op! 

Deze koffers heb ik met dank aan jullie mogen vullen. De ene kwam pannenkoeken eten, de ander spaarde perla-punten. Giften stroomden binnen en mensen kwamen tassen vol spullen brengen. Hoe tof om te zien hoe iedereen zich iedereen zich inzette!! 

Dank jullie wel!! 

Naast deze tassen neem ik ook nog ruim 1300 euro aan geld mee. Geld dat goed besteed zal worden aan nog meer hulpgoederen. 

Ik zou me bijna Sinterklaas gaan voelen. Maar het lezen van de verhalen en het zien van de beelden maken dat dat gevoel niet zal komen. Ondanks deze volle koffers zullen we niet iedereen kunnen helpen op de manier die we zouden willen. Ik probeer de gedachte vast te houden dat elk paar droge benen, elk warm lijfje er weer 1 is. Elke glimlach bij een kind zal goud waard zijn, maar wat weet ik goed dat er zoveel kinderen met natte kleding en een trauma in hun rugzak niet goed genoeg door ons geholpen kunnen worden. 

Ik bid de Fransiscaanse zegenbede. Ik weet dat God ons bijstaat in deze missie. Zijn zegen zullen we nodig hebben! Bid u met mij mee?