maandag 26 november 2018

Biecht

Ik moet u wat vertellen. Ik wil niet meer….  De afgelopen maand heb ik enthousiast met velen van jullie gepraat over de missie waar ik deel van uit ga maken. Hoewel ik me de ellende realiseerde was  ik blij dat ik mijn handen uit de mouwen mocht  gaan steken .  Ik genoot van  het enthousiasme dat u met mij deelde, van het geld dat binnenkwam, van de mensen die mijn berichten deelden en daarmee van het feit dat we nieuwe mensen bereikten met het verhaal van Moria.

Maar tegelijk viel ik stil. Het was mijn plan om iedere week een blog te schrijven, maar vorige week kreeg ik hem niet uit mijn vingers. Als  je eenmaal in het ‘vluchtelingenwereldje’ zit lijkt het alsof er opeens veel meer berichten over vluchtelingen bij je terecht komen. Iedere dag las ik wel een nieuw rapport, zag ik een nieuw filmpje of las ik een verhaal van iemand die op één van de Griekse eilanden was. En dan word je stil, niet respectvol stil, maar lamgeslagen stil.

Het filmpje wat op mij de meeste indruk maakte was dit. De beelden zijn niet journalistiek denderend of  persé schokkend, het vertelde me niets wat ik niet al wist, maar het maakte het zo zichtbaar. En misschien raakte het me juist ook zo omdat het me deed denken aan een situatie die zo lijkt op een Nederlandse situatie. Kijkt u even mee?

Ik moest denken aan een festival waar ik ergens midden in mijn tienerjaren was. Een weekendje eind augustus met vrij aangename temperaturen. Maar het was gaan regenen en onze tent bleek niet fantastisch opgezet.  We moesten  dweilen en voor mijn gevoel duurde het uren. Mijn sokken werden nat, mijn spullen in de tent werden nat en toen de temperatuur daalde stopte mijn hoofd met functioneren. Ik was kapot! Wat was ik blij toen de regen stopte en ik eindelijk kon slapen. De volgende dag was het festival voorbij, ik ging naar huis. Naar een wasmachine om al mijn kleren in te stoppen, naar een warme douche en een droog bed. Maar de kou en de narigheid van die nacht zal ik niet snel vergeten.

Ik kijk naar de beelden en realiseer me dat dat niks was. Het festival was namelijk goed opgezet. Ja, de weilanden waren de volgende dag drassig, maar als onze tent niet verkeerd was opgezet was alles prima droog gebleven. De weg naar de douche en het toilet waren verhard met speciale festivalvlonders en met een stel goede schoenen of regenlaarzen had je dus nergens last van. Het terrein bood grote tenten waar je ook lekker droog kon zitten met een kopje thee om op te warmen.  En mocht je toch wat onderkoeld zijn geraakt dan was er altijd een dozijn EHBO-ers om je liefdevol te helpen.

En toen moest ik even heel hard zuchten. Want waarom?! Waarom kan alles in ons mooie kleine landje zo perfect georganiseerd worden voor een driedaags festival, maar lukt dit niet voor een vluchtelingenkamp dat er al ruim drie jaar staat? Waarom kom ik op Hoog Catherijne elke drie minuten een agent tegen, maar kan er zo weinig worden gedaan aan de veiligheid in Moria.
Waarom kan er na een overlijden van een klasgenootje in Nederland aan ieder kind passende hulpverlening worden geboden en moeten kinderen in Moria hun eigen trauma’s maar verwerken?
Begrijp me niet verkeerd… ik ben dankbaar voor hoe de zaken zijn geregeld in Nederland! Maar waarom?!  Waarom hier wel, in Griekeland wel, maar in een vluchtelingenkamp op de grens van Europa niet?

En toen kwamen die lamleggende gedachten: “En dan?! Wat ga jij daar aan veranderen?  Je functioneert al niet meer als je tien minuten op een koud station staat, wat ga je daar dan doen? Leuk dat je twee weken lief komt doen en komt luisteren, maar wat kopen die mensen daarvoor. Als je nou goed onderdak voor ze regelde, of structureel goed voedsel, maar dit?! Wat is het nut…”

Mijn moeder appte over een goede tv-uitzending. Ik keek niet. Ik kreeg een artikel  binnen over een nieuw internationaal rapport, ik las het niet. Ik opende mijn facebook en scrolde voorbij aan alles wat niet in mijn hoofd paste.  Ik negeerde, maar werd daarmee ook een beetje boos op mezelf.

Herkent u dat? Dat je helemaal overweldigd bent door dat wat je ziet? En dat je je zo ongelooflijk machteloos voelt?  Ik kan dan zo boos en verdrietig worden. Ik word boos op dingen in maatschappij die in mijn ogen niet deugen. Op een maatschappij die er voor mijn gevoel naar kijkt en niks aan doet. Ik heb het idee dat de wereld op mijn schouders rust.

En dan… dan slaap ik een nachtje goed. Gaat mijn rug wat minder pijn doet (dat helpt altijd J) en breekt de zon in mijn hoofd weer door. Ik pak de draad weer op: ik ga naar winkel en kies een paar snowboots uit.  IK krijg een prachtige petitie op een presenteerblaadje aangeboden en druk op het deel-knopje van mijn facebook. Het kan zo simpel zijn. Mijn invloed is niet groter geworden, maar het gevoel van machteloosheid wel minder. Als ik stil blijf zitten veranderd er niets, als ik in beweging kom kan ik een druppel zijn op een gloeiend plaat.

Ik wil u uitdagen! Dit is mijn verhaal en ik heb gekozen voor een missie naar Lesbos. Dit is wat ik wil en kan doen. Waar maakt u zich boos over en wat wilt u daaraan doen?  Ik vraag u niet om iets groots en meeslepends te doen, maar een kleine actie binnen uw bereik.

Wat ligt binnen jouw cirkel van invloed en wat wil je daarmee doen?
Misschien een helpende video ter ondersteuning van dit hele verhaal: 

Maar goed, nu nog even terug naar Lesbos. Wil jij jouw cirkel van invloed gebruiken om mijn missie te steunen? Wil je mijn verhaal delen, zodat meer mensen het leren kennen en er dan misschien ook iets mee kunnen  doen? Wil je het werk financieel steunen of door middel van je gebed? Dat zou fantastisch zijn! Kijk hier om meer te lezen over wat jij kan doen!

Daarnaast kan je deze fantastische petitie tekenen!

zondag 11 november 2018

Het resultaat van de Turkije-deal

Na mijn terugkomst in 2015 vroegen veel mensen mij hoe ik de tijd op Lesbos had ervaren. Lang vond ik het lastig de woorden te vinden, het contrast was zo groot: enerzijds was het in- en in triest dat mensen deze wanhoopspoging deden om naar Europa te komen. We kenden allemaal de verhalen over hoe fout het af kon lopen (en ook nu in 2018 gebeurd dat nog). Maar er was ook de hoopvolle kant. Veel mensen kwamen gezond aan land. Soms hadden ze een medische check nodig, maar vaak was een korte adempauze, een droge broek en iets te eten voldoende om ze weer op te doen springen. "What way is it to Athene?" kreeg ik regelmatig als vraag. Ik wees ze de goede kant op voor de bus en waarschuwde vast dat het wel twee dagen kon duren voor ze naar Athene mochten. Een bittere pil voor velen....

Was het nu nog maar zo'n feest. In Maart 2016 werd de Turkijedeal gesloten. Sindsdien schijn je bij kamp Moria ontvangen te worden door andere vluchtelingen met de woorden "welcome to hell". De twee dagen van November 2015 zijn nu een lachertje. De kustwacht pikt de bootjes die overvaren op zodra ze in Griekse wateren zijn. Op zich is dit winst omdat de onveilige bootlandingen van voorheen niet meer nodig zijn. De opvarenden worden direct naar kamp Moria gebracht. Het kamp dat ooit gemaakt werd voor maximaal 3000 mensen om enkele dagen te verblijven is nu overbevolkt. De getallen variëren van 7000 tot 9000 mensen die in en om het kamp heen leven. De problemen stapelen zich op. Ik deel ze vaak op in drie categorieën, die onderling veel wisselwerking hebben:

Fysieke problemen
Het kamp is te klein voor de grote hoeveelheid mensen. Op iedere 80 mensen is ongeveer 1 toilet. Toiletten die regelmatig kapot zijn. Er zijn veel mensen met diarree en ook andere vormen van ziekte worden gemakkelijk overgedragen door de gebrekkige hygiëne.

Afbeeldingsresultaat voor Moria LesbosHoe moeilijk je je hier tegen kan beschermen als inwoner van Moria realiseerde ik me afgelopen week toen ik bij de Travel Clinic in Ede was voor inentingen. Er werd mij gevraagd met welke nationaliteiten ik in aanraking zou komen. Of ik naar het zelfde toilet ging als deze mensen? En of ik eten zou eten dat door hen bereid was en/of samen met hen zou eten? Ik kreeg daarna een flinke spuit in mijn arm, terwijl het antwoord op de vragen nog "nee" was. Wat nou als het antwoord "ja" was geweest, wat had ik dan allemaal gekregen.

Daarnaast zijn er nog andere fysieke gevaren. Denk bijvoorbeeld aan het brandgevaar bij open vuren tussen plastic tenten. Het gevaar van onderkoeling bij lage temperaturen en ga zo maar door. Als het een festival in Nederland zou zijn, zou de burgemeester nooit toestemming geven om het door te laten gaan.

Psychische problemen
Veel van de mensen die in Moria leven zijn gevlucht voor geweld, hebben een (lange) vlucht achter de rug en zijn in veel gevallen geconfronteerd met fysiek geweld, intimidatie, manipulatie, chantage, seksueel geweld, angst voor hun eigen leven en dat van hun geliefden.
Trauma's die je bij aankomst op Lesbos niet rustig en onder professionele begeleiding kan gaan verwerken. Daarnaast is er de constante stress: stress over je leefomstandigheden, maar ook over wat komen gaat. Wanneer je nu aankomt in Moria zal je namelijk niet eerder dan in het voorjaar van 2019 je eerste gesprek voeren over je asielaanvraag. Wachten, wachten, wachten dus zonder dat je een goede daginvulling hebt. Een zee aan tijd dus om te piekeren, je af te vragen hoe het jou zal vergaan.
In de tussentijd (enkele maanden tot meer dan een jaar) zul je namelijk zien dat het niet duidelijk is wat de uitkomst zal zijn: terugkeer naar je eigen land, deportatie naar Turkije (waar je als vluchteling absoluut niet gastvrij ontvangen wordt) of doorgang naar Europa.

Zou u nog rustig gaan slapen?

Spanningen in het kamp
Zoals u zich kunt voorstellen zorgen de fysieke en psychische problemen voor spanningen. Spanningen bij individuele bewoners, die resulteren in onderlinge spanningen wanneer je zo dicht op elkaar woont. Je kan je voorstellen dat kleine conflicten snel ontstaan en in minder dan geen tijd ontploffen. Vechtpartijen vinden regelmatig plaats midden in het kamp. Ook zijn er mensen die in shock raken, of zelfverwondend en suïcidaal gedrag laten zien. Door de krappe leefruimte is iedereen hier getuige van, ook kleine kinderen. Sinds kort zijn er ook berichten van kinderen die suïcidaal en zelfverwondend gedrag laten zien.


Dit alles gebeurd dus op de rand van 'ons Europa'. Ik kan alleen maar gillen bij dat idee. Hoe kan het zijn dat ik het zo goed heb, dat Europa "trots" is op de Turkije-deal, terwijl dit het resultaat is? Hoe kan het dat AZC's in ons land sluiten omdat er "geen vluchtelingen meer zijn". Ik wil u vragen uw best te doen om de situatie te blijven volgen en er actief artikelen te delen met anderen of door bestaande initiatieven te steunen.
Amnesty International en We gaan ze halen zijn hierbij goede organisatie om in de gaten te houden.

woensdag 31 oktober 2018

Drie jaar later....


Dit is een foto van drie jaar geleden. In November 2015 stond ik, samen met tientallen andere vrijwilligers, op de noordkust van Lesbos te wachten op rubberen opblaasbootjes en scheepswrakken die volgepakt met vluchtelingen aankwamen. 

Tientallen wanhopige mensen zagen we de overtocht voltooien. We mochten hen met open armen ontvangen en voorzien van de eerste praktische hulp. 

In de periode die voorafging aan mijn werk op Lesbos hoefde ik maar 'bootvluchteling' te zeggen en iedereen had een beeld van wat ik ging doen. Dagelijks vertelde ieder journaal over de mensen die de overtocht waagden en soms de overkant niet haalden. Iedereen kent het beeld nog van de 3-jarige Syrische Aylan, die in zijn rode t-shirtje dood op het strand lag, omdat zijn bootje was vergaan. 

Maar nu... ? Die bootjes komen toch niet meer?! We hebben nu toch een deal met Turkije, daar worden ze toch goed opgevangen? Helaas, de situatie is nog lang niet opgelost en daarom ga ik van 22 December t/m 6 Januari terug naar Lesbos. 

In de komende weken hoop ik u steeds wat meer te vertellen. Over hoe de situatie in de afgelopen drie jaar is veranderd. Over de Turkije-deal en wat dit betekent voor de mensen die nu op Lesbos zijn. Over het werk dat ik ga doen en wat we hier mee proberen te bereiken. En over hoe jij kan helpen (zonder zelf naar Lesbos te gaan, al mag dat natuurlijk ook!). Blijf jij mij volgen?

Boven deze blog kan je ook alvast wat lezen over datgene wat ik ga doen en wat jij kan doen. Ik hoop daar later meer over te schrijven, maar voel je vrij dit alvast te lezen. 

donderdag 3 december 2015

Als iemand anders de woorden voor je vind

Ik schreef het al in een eerdere blog. Ik kan de woorden niet vinden voor alles wat ik voel en vind. Ontzettend vervelend wanneer je beschikt over duizenden woorden, maar de juiste niet kan vinden. Afgelopen week belde het nazorgteam mij(standaardprocedure) en legde mij uit dat dit heel normaal is. Alleen mensen die hetzelfde mee hadden gemaakt zouden mij begrijpen zo werd mij uitgelegd. Gelukkig, het ligt dus niet aan mij.
Hoe ontzettend waar dat is bleek de volgende dag. Antje van de Meer schreef onderstaande post. En hoewel zij niet ik is en zij andere boten heeft zien aankomen vloog haar post me naar de strot. Omdat ze beschrijft wat ik voel en denk. Dank Antje, je bent een Held! 
(de stukjes die mij vooral raakten heb ik even schuin gedrukt)

Afgelopen vrijdag ben ik terug gekomen van een maand Lesbos. Echter heb ik elke avond sinds thuiskomst nog gedroomd over het leven daar en zullen deze gebeurtenissen mij nooit meer loslaten. Het onthaal van de mensen hier geneest veel, maar het maakt me verdrietig wetend dat de situatie daar nog hetzelfde is. Kan iemand mij vertellen waarom deze wereld zo oneerlijk is?
Het verhaal op papier zetten probeer ik al dagen, maar het is lastig. Het is te onwerkelijk, het probleem is te groot en niet met woorden te beschrijven. Het was in ieder geval onze taak om de mensen veilig uit de boot te laten komen, ze een warm ontvangst te geven en te voorzien van droge kleren. En wanneer mogelijk hen te vervoeren naar het punt waar zij werden opgehaald met de bus, die hen naar het kamp bracht. Het medische team richtte zich op de zieke en kwetsbare mensen, zij hebben het verschil tussen leven en dood kunnen maken. Hoewel de eerste levensbehoeften van belang zijn, is het me duidelijk geworden dat een glimlach in deze situaties meer waard kan zijn.
Politiek. Geld. Ik weet niet waar deze crisis om draait, maar in ieder geval niet om mensen. Dit wordt duidelijk wanneer er bij verkiezingsdagen overdag geen boten aankomen, maar wel in het donker. Dit wordt duidelijk wanneer boten wegblijven, stranden worden opgeruimd en kampen leeg worden gehaald als er hoog bezoek is op het eiland. Dit wordt duidelijk wanneer de Turkse kustwacht meerdere malen rond een overvol rubberboot vaart en mensen doelbewust...
In moeilijke tijden ontstaan ook mooie dingen. De onderlinge relaties zijn zo ontzettend hecht bij de gezinnen en families die aan wal komen, het is voelbaar op welke manier dan ook. Dankbaarheid voor de kleine dingen. Daarnaast moet ik ook lachen als ik terug denk aan de sommige momenten. Bijvoorbeeld dat een medevrijwilliger, met veel moeite, een kind volledig in het roze heeft gekleed om er vervolgens via de lachende familie achter te komen dat het een jongen is. Ik moet ook lachen als ik terug denk aan het moment dat een jonge man, die nog in de boot staat terwijl wij deze met man en macht proberen stil te houden, vraagt om de tijd. Kwart voor vier!
Hoewel wij de mensen een warm onthaal mochten geven, heb ik mezelf wel afgevraagd of we ze soms geen valse hoop hebben geven. Het grootste kamp op het eiland is niet eens voorzien van de basis, namelijk licht, voldoende onderdak en aandacht voor de mensen. De blijdschap bij aankomst heeft dan inmiddels plaatsgemaakt voor wanhoop en uitzichtloosheid. Ik was opgelucht wanneer ik het kamp weer mocht verlaten. Lieve mensen, laten wij alsjeblieft met zijn allen een ander voorbeeld geven. VLUCHTELINGEN ZIJN NET ALS WIJ MENSEN.
Deze periode is de mooiste tijd van mijn leven geweest. Er zijn hechte banden ontstaan met de medevrijwilliger, wat echt onbetaalbaar is. Ik ben bevoorrecht dat ik met zulke inspirerende mensen heb mogen samenwerken en iets heb mogen bijdragen. En tot slot, Lesbos, we will meet soon again.




zaterdag 28 november 2015

De thuiskomblog


Hey! Ik zag dat je weer thuis bent? Hoe is het met je?

Nog voor ik de grens met Nederland gepasseerd was vlogen de smsjes, appjes en Pb-tjes binnen. Lieve berichtjes van lieve mensen die wilden weten hoe het met me was en wat ik had meegemaakt.

En ik zocht de afgelopen dagen, naar de verhalen, het gevoel en de beleving. Maar vooral naar de woorden om datgene te uiten wat er in mijn hoofd zat. Ik las de verhalen van andere Lebos-veteranen en bekeek hun filmpjes. Ik herkende wat zij schreven en gebruikte het als bron om mijn verhaal te vormen. Maar tjonge... wat is het moeilijk.

Wat is het moeilijk om te te verwoorden wat er op Lesbos gebeurd. Over hoe groot het contrast kan zijn tussen genieten en treuren. Over hoe je je boos kan maken en het andere moment weer hard kan lachen. Over hoe mooi de mensen zijn, die met alle veerkracht in hun lijf en geest de oversteek maken. Die de uitzichtloosheid en het verdriet proberen achter te laten en de oversteek wagen.

Want dat is het.... Mijn verhaal, het verhaal van Lesbos. Het is geen mooi gepolijst verhaal, maar een verhaal uit lagen.  Ik heb veel gezien, een hoop meegemaakt. Honderden mensen hebben we binnengehaald. Er werd gehuild en gerild, maar vooral heel veel gelachen. Wat waren de mensen blij en opgelucht dat ze veilig de overkant hadden gehaald. Zielsgelukkig vielen ze elkaar in de armen, kwamen de telefoons uit de plastic zakjes en werden familieleden gebeld. Natte schoenen werden getrotseerd en vol goede moed hervatte mensen hun weg. Ik kan je vertellen over alle mooie, stoere grote en kleine mensen die ik tegen kwam. Over de jonge jongens en de oude vrouwen die voor elkaar zorgden en elkaar door de zware reis heen trokken. Want dat is het, een zware reis waar ik slechts een paar minuten van zag.

Het is gissen naar wat er voor dat moment is geweest en naar wat er nog komen gaat. Ik weet het niet, maar de getuigenissen die ik heb gehoord geven me weinig hoop. Ik mocht even een klein lichtje zijn, een moment van rust bieden tussen alle chaos. Maar mijn hart huilt, als ik bedenk hoe de wereld in vuur staat en we slechts dit soort kleine momentjes kunnen creëren. Mijn hart blijft na deze reis onrustig. Er is nog zoveel te doen.

Mocht ik dus eindelijk mijn verhaal aan je doen, verwacht dan niet teveel. Het is een verhaal met een lach en een traan. Maar vooral een met ruwe randjes...






donderdag 19 november 2015

Zie je die boot

 
 
Zie je deze boot? Ik denk het wel. Je moet redelijk scheel zijn om hem te missen.
 
Wat hadden wij hem gister ook graag gezien. De hele middag was er geen boot geweest, door de G20 in Turkije was er veel extra controle waardoor afvaren vanaf Turkse zijde onmogelijk was. Wij ruimden stukken strand op en besloten nog even een kopje chocomelk te gaan halen in Skala (5 km verder). Die hadden we wel verdiend. Heerlijk! Op ons gemak reden we terug. Vlakbij Skala landde een boot (niet ons gebied). Omdat onze bus te vol zat en er genoeg hulpverlening was besloten we door te rijden. Voel je de ontspanning van  dat moment? Ja...wel...toen ontdekten we hoe alles om kan slaan.
 
We dropten onze medevrijwilligers bij hun eigen auto en zouden net wegrijden toen Hannah een stipje zag. We focusten, maar konden er even niks van maken. Langzaam verscheen een vissersbootje met een klein lampje achterop (het stipje). Neuh...zei de visserman. Niks aan de hand. " I'm just fishing".
 
De man keerde om en voer weer af. Wij liepen naar de auto. De vissersboot maakte vaart en opeens ging er een groot licht aan. Geschreeuw, gegil, door merg en been. De rillingen liepen over mijn lijf en de adrenaline gierde er doorheen. Ik rende terug. Een grote boot vlak voor mijn neus. "How many people" vroegen we. " 30....no 60 maybe 70". Mijn hemel! ´Daar staan we dan met z'n vieren´, dacht ik. Maar op dat moment schoten andere teams te hulp. Thank God! De boot helde over. Ik zag het niet. Ik zag alleen een stroom aan kinderen uit het ruim komen. Ik nam het eerste kind in mijn armen en liep terug naar de kant. Ik voelde de gladde stenen, probeerde mijn voeten goed neer te zetten maar viel. Het kindje hield ik met twee handen omhoog. Het schrok, maar was gelukkig nog kurkdroog. Ik niet meer, maar dat was niet relevant....
 
De stroom ging door. Ik werd een soort crèche.  Alle hulpverleners gaven mij kinderen die ik dicht bij me hield en liedjes toezong tot de ouders verschenen. Vlak voor mijn neus gingen oudere kinderen onderuit. Zeiknat...en dat in die kou. Lieve mensen met warme harten ontvingen hen met open armen. Ze wikkelden ze in dekens en loodsden  ze zo nel mogelijk in een auto.
 
Langzaam hield de stroom op. Het ruim was leeg. We werkten door: droge sokken, een grote bus. Baby's (soms echt nog maar enkele dagen oud) kregen een medische check. En langzaam begon ik te voelen. De kou, het zwembad in mijn laarzen, de bult op mijn knie.
Maar vooral de pijn van binnen! Wat gaat er mis in deze wereld dat mensen dit moeten meemaken. Dat jonge kinderen dit soort traumatische ervaringen moeten opdoen om naar een veilige plek te gaan?
 
Ik gaf ze maar een lolly en een glimlach. Meer had ik even niet te bieden..

vrijdag 13 november 2015

Uitgestelde blog

Lieve lezers,
 
Ik beloofde jullie twee dagen terug al een blog. Gister kwam die niet. En ook vandaag liet ik het moment om te schrijven bijna schieten. Deels omdat het heel druk is, maar deels ook omdat ik het even niet weet. Ik weet niet wat ik voel en denk, of soms botst wat ik voel en denk gewoon even enorm. En dus is het helemaal lastig de woorden te vinden om jull1e een goed beeld te geven. 
 
Lesbos is een heerlijk eiland. Ik wilde altijd al eens naar Griekenland maar had nooit gedacht er op deze manier te komen. Het eiland voelt idyllisch. De lokale bevolking is grappig en niet te verstaan maar ook erg lief! De zon schijnt, de lucht is strak blauw en de zee ziet et vriendelijk uit.
 
Maar dan... dan kijk je door je verrekijker en zie je een bootje komen. Je tuurt en tuurt, roept je medevolumteers erbij en concludeert dat er een boot onderweg is. Het zwaaien met lifejackets kan beginnen. Een minuut of tien, dan komen ze dichtbij en zien je ook wel zonder. Een lijn wordt gevormd. Lifeguards uit Spanje voorop. Zij trekken de boot aan de kant als het nodig is. Een paar vrijwilligers een stukje in zee en een rij voor de kinderen vlak aan de kant. Een luid applaus klinkt voor de aangekomen vluchtelingen. Maar dan snel de instructies: schwei schwei (rustig rustig). STAY IN THE BOAT (grote handgebaren) en dan CHILDREN first. Uit het midden van de boot worden kleine propjes aangegeven in vrolijke kleurtjes. Kinderen. Je neemt ze in ontvangst en houdt ze hoog. Mama moet kind kunnen zien en kind mama. Wat een mooi moment als je zo'n kindje weer  in moeders armen kan leggen. Een snikkend 'sank you' volgt. Wow..

Wat een mooi moment als die boot leeg is! Iedereen is veilig. De rest is bijzaak....